Tổng kết và trao giải Cuộc thi văn xuôi “Trang viết và Cuộc sống” trên Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình năm 2025

PHẠM THỊ DUYÊN

 

Với tinh thần cởi mở, dân chủ và tôn trọng giá trị sáng tạo, sáng ngày 25/12/2025, tại Phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Ninh Bình và Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình đã trang trọng tổ chức Lễ tổng kết và trao giải “Cuộc thi văn xuôi  với chủ đề Trang viết và cuộc sống trên Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình năm 2025” - Cuộc thi được phát động trên phạm vi toàn quốc từ 07/01/2025 đến 15/11/2025. Đây không chỉ là dịp để tôn vinh các tác phẩm xuất sắc, các tác giả tiêu biểu, mà còn là thời điểm để chúng ta cùng nhìn lại một hành trình sáng tạo nhiều tâm huyết, trí tuệ và cảm xúc.

Quang cảnh Lễ trao giải Cuộc thi

Dự Lễ tổng kết và trao giải có các đồng chí: Trần Thị Kim Dung, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận tỉnh uỷ; Vũ Thanh Lịch, Phó Giám đốc Sở Văn hoá - Thể thao; Trần Đức Long, Chủ tịch Hội Nhà báo tỉnh Ninh Bình. Các đồng chí Thường trực Hội, Uỷ viên Ban Chấp hành Hội Văn học nghệ thuật tỉnh Ninh Bình, Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình; thành viên Ban tổ chức, Ban Giám khảo cuộc thi; hội viên Bộ môn Văn xuôi, Bộ môn Lý luận phê bình, phóng viên Báo và Đài Phát thanh truyền hình Ninh Bình, Thông tấn xã Việt Nam tại Ninh Bình, Thường trú Báo Nhân dân, cùng các nhà văn, nghệ sĩ, cộng tác viên tạp chí, các tác giả có tác phẩm dự thi và đoạt giải tại Cuộc thi.

Năm 2025, thực hiện có hiệu quả định hướng của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tổng kết 50 năm nền VHNT Việt Nam sau ngày thống nhất đất nước dựa trên tinh thần “chung một cơ đồ Việt Nam”, tạp chí lựa chọn tổ chức cuộc thi văn xuôi trên tạp chí Văn nghệ Ninh Bình. Đồng thời chủ đề Cuộc thi “Trang viết và cuộc sống” cũng xuất phát từ nhu cầu nội tại của đời sống văn học nối liền trang viết với hiện thực, nối tiếng nói cá nhân với vận động xã hội, nối văn chương địa phương với không gian văn học quốc gia.

Đồng chí Phạm Thị Duyên, Phó Chủ tịch Hội, Tổng Biên tập Tạp chí

Văn nghệ Ninh Bình phát biểu tổng kết Cuộc thi

Đối với Ban biên tập một tạp chí văn nghệ địa phương – việc chủ động mở rộng biên độ sáng tác, mời gọi các giọng điệu từ nhiều vùng miền tham gia, chính là cách để khẳng định rằng: văn học không bị giới hạn bởi địa giới hành chính, mà được đo bằng chiều sâu tư tưởng, bản lĩnh nghề nghiệp và giá trị nhân văn.

Cuộc thi Văn xuôi với chủ đề “Trang viết và cuộc sống” của Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình còn nhấn mạnh đến tiêu chí “viết về miền đất và con người Ninh Bình trong công cuộc xây dựng và phát triển, hướng tới mục tiêu xây dựng tỉnh Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc trung ương, đô thị di sản thiên niên kỷ, thành phố sáng tạo” nên các tác phẩm dự thi còn mang không khí, hồn vía, đặc trưng Ninh Bình với thông điệp “Ninh Bình – Trái tim di sản”.

Đồng chí Nguyễn Đăng Hào, Chủ tịch Hội, Trưởng ban tổ chức cuộc thi trao giải Nhì cho các tác giả Đinh Ngọc Lâm và Nguyễn Anh Tuấn

Trong bối cảnh tỉnh Ninh Bình bước vào một không gian phát triển mới, gắn kết với Nam Định và Hà Nam - những vùng đất có truyền thống văn hóa, văn học lâu đời - vai trò của văn học nghệ thuật (VHNT) càng trở nên quan trọng. Khi bản đồ hành chính được điều chỉnh, thì văn học cần làm một công việc âm thầm nhưng bền bỉ hơn: kiến tạo bản đồ tinh thần của cộng đồng, nơi các ký ức văn hóa không bị đứt gãy, mà được đối thoại, bổ sung và cộng hưởng trong một chỉnh thể mới.

 

Những tác phẩm tham dự Cuộc thi “Trang viết và cuộc sống” đã phần nào phản ánh được tinh thần ấy. Từ truyện ngắn đến bút ký, nhiều tác giả đã đi thẳng vào đời sống, ghi lại những chuyển động của con người trong lao động, mưu sinh, trong những đổi thay xã hội; đồng thời thể hiện ý thức tìm tòi về hình thức, ngôn ngữ và giọng điệu. Đó chính là điều mà một tạp chí văn nghệ mong đợi: những trang viết không chỉ hay về nghệ thuật, mà có trách nhiệm với đời sống.

Sau một năm triển khai nghiêm túc, trách nhiệm cao và giàu cảm xúc, Ban tổ chức (BTC) cuộc thi đã nhận được sự quan tâm sâu rộng của đông đảo tác giả chuyên nghiệp và không chuyên trên khắp mọi miền đất nước từ địa đầu tổ quốc Hà Giang đến đất mũi Cà Mau. Với trên 110 tác phẩm dự thi không phải là nhiều và cũng không quá ít cho một Cuộc thi văn xuôi, nhưng đó là con số biết nói. Ban giám khảo đã làm việc tâm huyết, công bằng, khách quan, lựa chọn được 20 tác phẩm vào chung khảo, sau đó tiếp tục cân nhắc để lựa chọn ra được 12 tác phẩm xuất sắc nhất đưa vào bộ giải. BTC căn cứ vào kinh phí được cấp và đề xuất của ban giám khảo, đã họp, thống nhất điều chỉnh cơ cấu giải thưởng để phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

Do đó, bộ giải thưởng Cuộc thi văn xuôi “Trang viết và cuộc sống”  trên Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình năm 2025 có 12 giải thưởng, trong đó không có giải Nhất, 02 giải Nhì: tác giả Đinh Ngọc Lâm - bút ký “Văn Lâm hoài cổ”, tác giả Nguyễn Anh Tuấn - truyện ngắn “Giấc mộng cơ đồ”. 04 giải Ba: truyện ngắn “Men trăng Bồ Bát” - Đào Thu Hà, truyện ngắn “Ngậm ngùi chờ đợi!” - Đoàn Hữu Nam, bút ký “Ánh sáng cuối con đường” - Vũ Nguyệt Khánh Phượng, truyện ngắn “Đông đã qua chưa” - Vũ Nguyệt Khánh Phượng, bút ký “Trên mảnh đất đời người” - Ngọc Tấn. 06 giải Khuyến khích: truyện ký “Giấy chứng nhận kết hôn” - Nguyễn Thanh Duyên, truyện ngắn “Niềm rừng” - Bùi Việt Phương, truyện ngắn “Ngôi nhà và khu vườn họ Lâm” - Mai Văn Bé Em, truyện ngắn “Vết xăm hình con rết” - Bùi Hồng, bút ký “Người giữ lửa nghề gốm Bồ Bát” - Nguyễn Quỳnh Anh, bút ký “Bảo tàng Nguyễn Tử Lan - mạch nguồn lịch sử chảy cùng thời gian” - Phạm Nga.

Đồng chí Phạm Thị Duyên, Phó Chủ tịch Hội, Tổng Biên tập Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình trao giải Ba 

Đồng chí Kiều Khắc Dư - Phó Chủ tịch Hội trao giải Khuyến khích cho các tác giả Bùi Thị Hồng, Phạm Nga, Nguyễn Thanh Duyên, Nguyễn Quỳnh Anh

Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình từ số 302 tháng 2.2025 đến số 313 tháng 12.2025, đã in giới thiệu 21 tác phẩm dự thi, gồm 16 truyện ngắn và 05 bút ký. Đó là, “Nơi hằng hạc bay về” của Mai Thị Hồng Quế, “Rễ đá Mã Yên” của Đào Thu Hà, “Bến đò” và “Vết xăm hình con rết” của Bùi Hồng, “Đông đã qua chưa” của Vũ Nguyệt Khánh Phượng; “Người giữ gìn di sản” của Phạm Thị Mỹ Liên; “Cánh chim trong bão” và “Thuyền nan” của Trần Thị Lan; “Nơi bầy ong trở lại” của Mai Văn Phấn; “Hoa miền lau bay” và “Giấy chứng nhận kết hôn” của Nguyễn Thanh Duyên; “Trở về” của An Thu Hồng; “Ngậm ngùi chờ đợi” của Đoàn Hữu Nam; “Chuyện từ chiếc ấm cổ” và “Cơn bão mùa thu” của Vũ Thảo Ngọc, “Đất nở hoa trên từng bước chân cha” của Trần Ngọc Thuý; “Miền đất dịu dàng tình sâu nghĩa nặng ông cha” của Nguyễn Minh Ngọc, “Mãi mãi là người lính” của Vũ Thành, “Người giữ lửa nghề gốm Bồ Bát” của Nguyễn Quỳnh Anh, “Sông Hồng dòng chảy kể chuyện” của Lương Đình Khoa; “Tìm trong cổ tích” của Đinh Ngọc Lâm...

Số đặc biệt 314 cuối năm 2025 chuyên đề giới thiệu các tác phẩm xuất sắc của hội viên Hội VHNT tỉnh Ninh Bình đoạt giải các cuộc thi quốc tế, quốc gia, bộ ngành, địa phương trong năm 2025. Trong số này Tạp chí dành một lượng lớn trang in để đăng tải các tác phẩm đoạt giải Cuộc thi văn xuôi “Trang viết và cuộc sống” và bài viết của nhà văn Sương Nguyệt Minh, thành viên Hội đồng chung khảo cuộc thi với một vài nét chấm phá về nội dung và nghệ thuật các tác phẩm đoạt giải.

Các giải thưởng được trao tại cuộc thi là sự ghi nhận xứng đáng cho những tác phẩm nổi bật. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của cuộc thi chính là quá trình người viết đối diện với đời sống, quá trình tạp chí làm cầu nối, và quá trình văn chương được đặt trở lại đúng vị trí của nó - gắn bó mật thiết với con người và xã hội.

Cuộc thi thành công là do có sự quan tâm, đồng hành, cộng cảm của các cấp uỷ, chính quyền, đoàn thể, cấp ngành, đơn vị, các nhà văn, nhà báo, các thành viên BTC, BGK, đặc biệt là các tác giả trên cả nước đã tin tưởng và gửi gắm những trang viết tâm huyết về với Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình. Sự tin tưởng ấy vừa là vinh dự, vừa là trách nhiệm đối với Ban biên tập tạp chí trong chặng đường tiếp theo.

Một trong những nhiệm vụ xuyên suốt, bền bỉ đã trở thành truyền thống của Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình trong thời gian qua và sẽ tiếp tục được triển khai cho giai đoạn tỉnh mới đó chính là: nhiệm vụ phát triển mạng lưới cộng tác viên rộng khắp trong và ngoài tỉnh. Với mục tiêu này, hơn 30 năm qua Tạp chí không ngừng nỗ lực phối hợp với Hội VHNT tỉnh tìm kiếm các tác phẩm chất lượng tốt của hội viên tại các đợt mở trại sáng tác, chuyến đi thực tế sáng tác do Hội tổ chức, phối hợp với Hội tìm kiếm, bồi dưỡng tài năng văn học trẻ thông qua các trại sáng tác văn học thiếu nhi thường niên. Đồng thời đề xuất với Hội, với tỉnh không ngừng đầu tư cho tạp chí tăng trang in, tăng kỳ tạp chí và liên tục nâng mức nhuận bút cao để thu hút tác phẩm có chất lượng.

Đặc biệt trong 5 năm trở lại đây, mỗi năm tạp chí mở ít nhất từ 2 đến 3 hoạt động như: hội nghị tập huấn, hội thảo, tọa đàm nâng cao chất lượng, hội nghị cộng tác viên tích cực trên 8 huyện thành phố; năm 2022 phối hợp với Tổng cục Lâm nghiệp – Ban Quản lý Vườn quốc gia Cúc Phương mở cuộc thi sáng tác truyện ngắn, thơ, bút ký viết về Rừng nguyên sinh Cúc Phương, cuộc thi đã thu hút tác giả trong nước và nước ngoài dự thi và đã để lại ấn tượng sâu sắc; năm 2024 kỷ niệm 10 năm UNESCO công nhận “Di sản văn hoá và thiên nhiên thế giới Trang An”tự hào là tỉnh có di sản về văn hoá và thiên nhiên của thế giới cũng là di sản kép duy nhất của Đông Nam Á, Tạp chí đã cùng với Hội VHNT tỉnh mở 3 cuộc thi: Văn xuôi, Thơ, Ca khúc về chủ đề “Di sản, văn hóa đất và người Ninh Bình”; và năm 2025 là Cuộc thi văn xuôi “Trang viết và cuộc sống”. Bên cạnh đó, ban biên tập tạp chí còn phối hợp với các đơn vị Sở Văn hóa, Giáo dục, Du lịch, Nông nghiệp…, các đơn vị huyện, thành phố tổ chức cuộc thi và làm giám khảo cuộc thi để tìm kiếm đội ngũ cộng tác viên chất lượng bổ sung vào lực lượng hội viên văn nghệ sĩ của Hội Văn học nghệ thuật tỉnh và chọn lọc các tác phẩm văn học, tranh, ảnh, âm nhạc có giá trị về nội dung tư tưởng và nghệ thuật sáng tạo năng tải trên tạp chí nhằm nâng cao chất lượng tạp chí và định hướng thị hiếu thẩm mỹ nhân dân, nhất là giới trẻ.

Đồng chí Trần Thị Kim Dung, Phó Trưởng Ban tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy tặng hoa chúc mừng Ban tổ chức cuộc thi

Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình trong giai đoạn tới sẽ tiếp tục giữ vững bản sắc văn học nghệ thuật của vùng đất cố đô - di sản, đồng thời mở rộng không gian tiếp nhận và sáng tạo, coi trọng sự giao thoa văn hóa giữa Ninh Bình - Nam Định - Hà Nam là một nguồn lực tinh thần quý giá, phát huy giá trị di sản khu vực Nam Đồng bằng sông Hồng góp phần xây dựng đời sống văn hoá, văn nghệ tỉnh Ninh Bình (sau hợp nhất, sáp nhập) vươn mình cùng đất nước.

Tạp chí sẽ kiên trì theo đuổi những tác phẩm có giá trị tư tưởng, có chiều sâu nhân văn, phản ánh trung thực đời sống, tôn trọng cá tính sáng tạo, khuyến khích đổi mới nghệ thuật, đồng thời không thỏa hiệp với sự dễ dãi, hời hợt trong sáng tác.

Ban Biên tập Tạp chí cũng ý thức sâu sắc rằng, trong thời đại chuyển đổi số, vai trò của người làm biên tập không chỉ là chọn bài, mà còn là định hướng thẩm mỹ, tổ chức diễn đàn và dẫn dắt công chúng. Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình sẽ tiếp tục đổi mới phương thức hoạt động, kết hợp hài hòa giữa trang in và không gian số, để văn chương có đời sống dài hơn, rộng hơn, đến được với nhiều thế hệ bạn đọc hơn, nhưng vẫn giữ được chuẩn mực nghề nghiệp và chiều sâu văn hóa.

Tin tưởng rằng, trong không gian tỉnh Ninh Bình mới, với sự cộng hưởng của các giá trị văn hóa - văn học nam Đồng bằng châu thổ sông Hồng, văn xuôi nói riêng và văn học nghệ thuật nói chung sẽ tiếp tục có những bước phát triển mới, góp phần làm giàu đời sống tinh thần xã hội và khẳng định vị thế của văn học nghệ thuật trong kỷ nguyên mới.

P.T.D

(Nguồn: TC VNNB số 314 - 12/2025 - Số Đặc Biệt)