Bảo vệ, vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đối với giáo dục thế hệ trẻ Việt Nam trong thời kỳ kỷ nguyên số

LÊ THỊ AN BÌNH

Trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai 

Thể loại: Tạp chí

1. Tóm tắt

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn khẳng định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động. Đó không chỉ là cơ sở lý luận định hướng đường lối cách mạng, mà còn là nguồn sức mạnh tinh thần to lớn giúp dân tộc ta vượt qua những thử thách lịch sử, giành độc lập, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Trong bối cảnh hiện nay, khi đất nước đang đẩy mạnh đổi mới, hội nhập quốc tế và chuyển đổi số, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Các thế lực thù địch, phản động, cơ hội chính trị đang lợi dụng sự phát triển của internet, mạng xã hội và các nền tảng số để phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng; kích động tư tưởng hoài nghi, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trước tình hình đó, việc vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là yêu cầu mang tính lý luận, mà còn là nhiệm vụ thực tiễn cấp thiết. Đối với đội ngũ giáo viên, đặc biệt là giáo viên tiểu học, nhiệm vụ này cần được thực hiện bằng những việc làm cụ thể, gần gũi, phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong nhà trường không phải là những khẩu hiệu xa vời, mà bắt đầu từ việc giáo dục học sinh tình yêu quê hương, đất nước, lòng biết ơn Bác Hồ, ý thức tôn trọng sự thật, biết phân biệt điều đúng - sai, biết sống nhân ái, trách nhiệm và có niềm tin vào những giá trị tốt đẹp của dân tộc. Với đặc thù là vùng đất giàu truyền thống văn hiến, cách mạng, Ninh Bình có nhiều điều kiện thuận lợi để giáo dục thế hệ trẻ bằng những bài học sinh động từ lịch sử, văn hóa, con người quê hương.

2. Từ khóa

Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, trách nhiệm của giáo viên tiểu học.

NỘI DUNG

1. Vai trò của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đối với cách mạng Việt Nam

Từ khi ra đời, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lựa chọn chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng, làm cơ sở lý luận để xác định con đường cách mạng đúng đắn cho dân tộc. Sự lựa chọn ấy không phải là ngẫu nhiên, mà xuất phát từ yêu cầu khách quan của lịch sử Việt Nam đầu thế kỷ XX. Trong hoàn cảnh đất nước bị thực dân xâm lược, Nhân dân lầm than, nhiều phong trào yêu nước lần lượt nổ ra nhưng chưa tìm được đường đi đúng, Nguyễn Ái Quốc đã tiếp cận chủ nghĩa Mác - Lênin và tìm thấy ở đó con đường giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp, giải phóng con người. Chủ nghĩa Mác - Lênin cung cấp cho cách mạng Việt Nam thế giới quan và phương pháp luận khoa học. Nhờ có thế giới quan ấy, Đảng ta nhìn nhận đúng bản chất của xã hội, của thời đại, của mối quan hệ giữa độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Nhờ có phương pháp luận ấy, Đảng đã xuất phát từ thực tiễn, tôn trọng quy luật khách quan, biết kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, biết dựa vào Nhân dân để tiến hành cách mạng. Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Tư tưởng ấy kết tinh truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tinh hoa văn hóa nhân loại và kinh nghiệm phong phú của phong trào cách mạng thế giới. Hồ Chí Minh không tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin một cách máy móc, giáo điều, mà luôn vận dụng linh hoạt, sáng tạo vào hoàn cảnh Việt Nam. Người khẳng định cách mạng là sự nghiệp của quần chúng Nhân dân; độc lập dân tộc phải gắn liền với hạnh phúc của Nhân dân; xây dựng Đảng phải đi đôi với rèn luyện đạo đức cách mạng; giáo dục phải hướng tới việc đào tạo con người vừa có đức, vừa có tài.

Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chứng minh giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhân dân ta đã làm nên thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945, lập nên nước Việt Nam dân chủ Cộng hòa; tiến hành thắng lợi các cuộc kháng chiến chống xâm lược; thống nhất đất nước; thực hiện công cuộc đổi mới và đạt được nhiều thành tựu to lớn trên các lĩnh vực. Những thành quả ấy là minh chứng sinh động cho sức sống của nền tảng tư tưởng mà Đảng ta đã kiên định lựa chọn. Tuy nhiên, kiên định không có nghĩa là bảo thủ, khép kín hay lặp lại một cách cứng nhắc những điều đã có. Kiên định phải gắn liền với vận dụng sáng tạo và phát triển phù hợp với thực tiễn mới. Đây là yêu cầu có ý nghĩa sống còn đối với công tác xây dựng Đảng nói chung và công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng nói riêng.

2. Thực trạng công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay

Trong những năm gần đây, đất nước ta bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức. Quá trình toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, chuyển đổi số, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học - công nghệ đã tạo ra những điều kiện thuận lợi để lan tỏa tri thức, mở rộng giao lưu, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân. Tuy nhiên, chính bối cảnh ấy cũng làm cho cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng, lý luận diễn ra phức tạp hơn, tinh vi hơn.

Các thế lực thù địch không ngừng tìm cách phủ nhận bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin, xuyên tạc tư tưởng Hồ Chí Minh, cho rằng những giá trị ấy đã “lỗi thời”, “không còn phù hợp”. Chúng lợi dụng một số khó khăn, hạn chế trong đời sống xã hội để quy kết sai lệch, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, phủ nhận những thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới. Có đối tượng còn cố tình tách rời tư tưởng Hồ Chí Minh khỏi chủ nghĩa Mác - Lênin, đối lập tư tưởng Hồ Chí Minh với đường lối của Đảng, nhằm gây nhiễu loạn nhận thức trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

3. Các yêu cầu trong vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Trước hết, việc vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh phải xuất phát từ yêu cầu kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Đây là nguyên tắc có tính nền tảng. Mọi sự vận dụng sáng tạo đều phải nhằm củng cố con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân ta đã lựa chọn; không được nhân danh “đổi mới” để xa rời mục tiêu lý tưởng, không được lấy lý do “hội nhập” để phai nhạt bản sắc và lập trường chính trị.

Thứ hai, việc vận dụng phải gắn chặt với thực tiễn Việt Nam. Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh không phải là những công thức khô cứng, mà là hệ thống quan điểm mở, giàu sức sống, luôn đòi hỏi được bổ sung, phát triển từ thực tiễn. Mỗi giai đoạn cách mạng có những yêu cầu khác nhau; mỗi địa phương, mỗi ngành, mỗi lĩnh vực có những đặc điểm riêng. Vì vậy, trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, cần biết chuyển hóa những vấn đề lý luận lớn thành những nhiệm vụ cụ thể, thiết thực, dễ hiểu, dễ thực hiện.

4. Các nguyên tắc cần quán triệt trong quá trình thực hiện

Nguyên tắc thứ nhất là kiên định nhưng không giáo điều. Kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là giữ vững lập trường, quan điểm, mục tiêu lý tưởng của Đảng. Tuy nhiên, sự kiên định ấy phải đi cùng tư duy đổi mới, sáng tạo, biết lắng nghe thực tiễn và biết giải quyết những vấn đề mới nảy sinh. Nếu chỉ nhắc lại lý luận một cách khô cứng, xa rời đời sống, công tác tư tưởng sẽ khó thuyết phục được Nhân dân, nhất là thế hệ trẻ.

Nguyên tắc thứ hai là lý luận phải gắn với thực tiễn. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là bảo vệ bằng lời nói, bài viết hay khẩu hiệu, mà còn bằng kết quả phát triển kinh tế - xã hội, bằng đời sống Nhân dân được nâng cao, bằng môi trường giáo dục lành mạnh, bằng sự tận tụy của cán bộ, đảng viên trong phục vụ Nhân dân. Một việc làm tốt, một tấm gương đẹp, một chính sách đúng được thực hiện hiệu quả cũng có sức thuyết phục mạnh mẽ hơn nhiều lời tuyên truyền chung chung.

Nguyên tắc thứ ba là lấy Nhân dân làm trung tâm. Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhân dân là gốc của cách mạng. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng phải hướng đến củng cố niềm tin của Nhân dân, chăm lo lợi ích chính đáng của Nhân dân, lắng nghe ý kiến của Nhân dân. Trong nhà trường, học sinh là trung tâm của hoạt động giáo dục. Mọi nội dung tuyên truyền, giáo dục phải phù hợp với nhận thức, tâm lý, nhu cầu và khả năng tiếp nhận của các em.

Nguyên tắc thứ tư là kết hợp giữa “xây” và “chống”, trong đó “xây” là cơ bản, lâu dài. “Chống” là đấu tranh phản bác thông tin sai trái, thù địch, xử lý các hành vi vi phạm. Nhưng nếu chỉ chú trọng “chống” mà không quan tâm “xây”, thì hiệu quả sẽ không bền vững. “Xây” ở đây là xây dựng niềm tin, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, xây dựng con người có tri thức, đạo đức, bản lĩnh, trách nhiệm. Với học sinh tiểu học, “xây” chính là gieo những hạt giống tốt đẹp về lòng yêu nước, lòng nhân ái, trung thực, chăm chỉ, trách nhiệm.

Nguyên tắc thứ năm là phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải nhiệm vụ riêng của một cơ quan, một ngành hay một lực lượng. Ở nhà trường, đó là trách nhiệm của chi bộ, ban giám hiệu, giáo viên, tổng phụ trách Đội, phụ huynh và chính học sinh. Khi gia đình, nhà trường và xã hội cùng thống nhất trong giáo dục, học sinh sẽ có môi trường phát triển lành mạnh, hạn chế nguy cơ bị tác động bởi thông tin tiêu cực.

5. Một số giải pháp trong vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh

Giải pháp 1: Nâng cao nhận thức chính trị, tư tưởng cho cán bộ, đảng viên, giáo viên

Muốn bảo vệ tốt nền tảng tư tưởng của Đảng, trước hết mỗi cán bộ, đảng viên, giáo viên phải hiểu đúng, tin đúng và làm đúng. Nhà trường cần tổ chức học tập, quán triệt các nghị quyết, chỉ thị của Đảng bằng hình thức thiết thực, tránh hình thức, máy móc. Nội dung học tập cần gắn với nhiệm vụ chuyên môn của giáo viên, đặc biệt là nhiệm vụ giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh. Mỗi giáo viên cần tự giác học tập chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ để hoàn thành yêu cầu chính trị, mà để soi rọi vào công việc hằng ngày. Với giáo viên tiểu học, học Bác chính là học phong cách gần gũi, yêu thương trẻ em, nói đi đôi với làm, giản dị, trách nhiệm, tận tụy với học sinh. Khi giáo viên là tấm gương về đạo đức và lối sống, lời dạy của giáo viên sẽ có sức thuyết phục tự nhiên đối với học sinh.

Giải pháp 2: Đổi mới phương thức tuyên truyền, giáo dục cho phù hợp với từng đối tượng

Trong bối cảnh hiện nay, tuyên truyền không thể chỉ dừng lại ở văn bản dài, báo cáo khô cứng hoặc khẩu hiệu chung chung. Cần đổi mới hình thức truyền đạt theo hướng ngắn gọn, sinh động, dễ hiểu, dễ nhớ, có hình ảnh, có câu chuyện, có tình huống thực tế. Đối với học sinh tiểu học, những câu chuyện về Bác Hồ, về các anh hùng nhỏ tuổi, về những tấm gương thiếu nhi làm việc tốt có tác dụng giáo dục rất lớn. Nhà trường có thể tổ chức các hoạt động như: kể chuyện dưới cờ về Bác Hồ; sân khấu hóa các câu chuyện lịch sử; thi vẽ tranh về quê hương, đất nước; làm video giới thiệu di tích lịch sử ở Ninh Bình; tổ chức ngày hội “Em yêu Tổ quốc Việt Nam”; xây dựng góc truyền thống của lớp, của trường. Qua đó, những nội dung tưởng như lớn lao sẽ trở nên gần gũi, tự nhiên và thấm sâu vào nhận thức của học sinh.

Giải pháp 3: Tăng cường giáo dục lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc từ những điều gần gũi

Lòng yêu nước của học sinh không bắt đầu từ những khái niệm lớn, mà bắt đầu từ tình yêu gia đình, mái trường, thầy cô, bạn bè, làng xóm, quê hương. Là giáo viên có thể khai thác nhiều chất liệu giáo dục quý báu: dân ca quan họ, đền Đô, chùa Dâu, chùa Bút Tháp, làng tranh Đông Hồ, làng nghề truyền thống, các di tích cách mạng, những tấm gương người tốt việc tốt ở địa phương. Khi học sinh biết tự hào về quê hương, các em sẽ có thêm tình cảm gắn bó với đất nước. Từ tình cảm ấy, giáo viên từng bước hình thành cho các em ý thức giữ gìn truyền thống, trân trọng lịch sử, biết ơn các thế hệ đi trước. Đây chính là nền tảng ban đầu để sau này các em có bản lĩnh trước những thông tin xuyên tạc lịch sử, phủ nhận giá trị dân tộc.

Giải pháp 4: Trang bị kỹ năng nhận diện và xử lý thông tin cho học sinh

Trong thời đại công nghệ số phát triển mạnh mẽ, internet và các nền tảng mạng xã hội đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của học sinh. Hiện nay, không chỉ học sinh trung học mà ngay cả học sinh tiểu học cũng có điều kiện tiếp cận điện thoại thông minh, máy tính bảng và các ứng dụng trực tuyến từ rất sớm. Bên cạnh những lợi ích to lớn về học tập, giải trí và kết nối, môi trường mạng cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ từ các thông tin sai lệch, tin giả, nội dung độc hại và những luận điệu xuyên tạc, chống phá Đảng, Nhà nước. Vì vậy, việc trang bị cho học sinh kỹ năng nhận diện, chọn lọc và xử lý thông tin là yêu cầu cần thiết, góp phần hình thành “lá chắn” tư tưởng ngay từ lứa tuổi học đường.

Đối với học sinh nói chung, nhà trường cần lồng ghép giáo dục kỹ năng số, kỹ năng truyền thông và kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn vào các hoạt động giáo dục phù hợp với từng cấp học. Học sinh cần được hướng dẫn cách kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, biết phân biệt giữa thông tin chính thống và thông tin chưa được kiểm chứng, biết nhận diện các dấu hiệu của tin giả, thông tin giật gân, câu view hoặc nội dung mang tính kích động, chia rẽ. Đồng thời, các em cần được giáo dục ý thức trách nhiệm khi tham gia không gian mạng, không chia sẻ, bình luận hoặc phát tán những nội dung chưa được xác thực.

Đối với học sinh tiểu học, việc giáo dục cần được thực hiện bằng những hình thức đơn giản, gần gũi và phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi. Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh thực hiện các nguyên tắc cơ bản như: không tin ngay mọi điều nhìn thấy trên mạng; không cung cấp thông tin cá nhân cho người lạ; không truy cập các đường link không rõ nguồn gốc; không đăng tải hình ảnh, thông tin của bản thân và gia đình khi chưa được sự đồng ý của cha mẹ; không sử dụng lời lẽ xúc phạm hoặc gây tổn thương người khác trên môi trường mạng. Khi gặp nội dung đáng ngờ, thông tin xấu độc hoặc các tình huống bất thường, các em cần biết chủ động báo cho cha mẹ, thầy cô để được hỗ trợ kịp thời.

Bên cạnh đó, nhà trường cần tăng cường phối hợp với gia đình trong việc quản lý, định hướng và giám sát hoạt động sử dụng internet của học sinh. Cha mẹ cần đồng hành cùng con trong quá trình tiếp cận công nghệ, thường xuyên trao đổi, hướng dẫn các em cách sử dụng mạng xã hội văn minh, an toàn và có trách nhiệm. Sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường sẽ tạo nên môi trường giáo dục thống nhất, giúp học sinh hình thành thói quen tiếp nhận thông tin một cách tỉnh táo và có chọn lọc.

Việc trang bị kỹ năng nhận diện và xử lý thông tin không chỉ giúp học sinh bảo vệ bản thân trước những tác động tiêu cực của không gian mạng mà còn góp phần hình thành tư duy phản biện, năng lực tự học và khả năng làm chủ thông tin trong thời đại số. Đây là một trong những giải pháp mang tính lâu dài, giúp thế hệ trẻ nâng cao “sức đề kháng” trước các quan điểm sai trái, thù địch, từ đó góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ gốc rễ, xây dựng lớp công dân số có bản lĩnh, trách nhiệm và ý thức phụng sự Tổ quốc trong tương lai.

Giải pháp 5: Phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên, giáo viên

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, một tấm gương sống còn có giá trị hơn nhiều bài diễn văn tuyên truyền. Vì vậy, trong nhà trường, mỗi cán bộ, đảng viên, giáo viên phải là một tấm gương về đạo đức, tác phong, lời nói và việc làm. Giáo viên muốn học sinh trung thực thì bản thân phải trung thực; muốn học sinh yêu thương thì bản thân phải nhân ái; muốn học sinh có trách nhiệm thì bản thân phải tận tụy với nghề. Sự nêu gương còn thể hiện ở cách giáo viên sử dụng mạng xã hội. Giáo viên cần chia sẻ thông tin có kiểm chứng, lan tỏa điều tích cực, không bình luận thiếu chuẩn mực, không phát tán thông tin chưa rõ nguồn gốc. Khi giáo viên có văn hóa ứng xử trên mạng, phụ huynh và học sinh cũng sẽ được định hướng theo cách tích cực.

Giải pháp 6: Chủ động đấu tranh phản bác thông tin sai trái bằng thái độ khoa học, bình tĩnh, thuyết phục

Đấu tranh phản bác quan điểm sai trái không nên thực hiện bằng cảm tính, cực đoan hay lời lẽ nặng nề. Cần dựa trên sự thật, căn cứ khoa học, lập luận rõ ràng và thái độ bình tĩnh. Với mỗi thông tin sai lệch, cần phân tích sai ở đâu, vì sao sai, sự thật là gì, nguồn thông tin chính thống ở đâu. Cách phản bác có văn hóa sẽ giúp người tiếp nhận dễ đồng tình hơn.Trong môi trường giáo dục, khi học sinh hoặc phụ huynh tiếp nhận thông tin chưa đúng, giáo viên cần nhẹ nhàng trao đổi, giải thích, hướng dẫn cách kiểm chứng thay vì phê phán gay gắt. Mục tiêu của giáo dục là giúp con người nhận ra điều đúng, tự điều chỉnh nhận thức và hành vi.

Giải pháp 7: Ứng dụng công nghệ số để lan tỏa thông tin chính thống, tích cực

Chuyển đổi số tạo điều kiện thuận lợi để nhà trường đổi mới công tác tuyên truyền, giáo dục. Trường học có thể sử dụng website, fanpage, nhóm Zalo, video clip, bài giảng điện tử, thư viện số để lan tỏa thông tin tích cực. Những nội dung như gương học sinh tốt, hoạt động đền ơn đáp nghĩa, chăm sóc di tích lịch sử, cuộc thi tìm hiểu về Bác Hồ, hoạt động hướng về biển đảo quê hương có thể được đăng tải thường xuyên, tạo dòng thông tin lành mạnh trên không gian mạng. Đối với giáo viên tiểu học, việc ứng dụng công nghệ không nhất thiết phải phức tạp. Một bài trình chiếu đẹp, một video ngắn do học sinh tham gia, một bức tranh số, một câu chuyện kể bằng hình ảnh cũng có thể trở thành sản phẩm giáo dục hiệu quả. Quan trọng là nội dung phải đúng, đẹp, nhân văn và phù hợp với lứa tuổi.

Giải pháp 8: Gắn công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng với xây dựng trường học hạnh phúc

Một môi trường giáo dục lành mạnh, dân chủ, yêu thương chính là nền tảng quan trọng để hình thành niềm tin cho học sinh. Khi học sinh được tôn trọng, được yêu thương, được phát triển năng lực, các em sẽ có thái độ tích cực với nhà trường, với thầy cô, với xã hội. Ngược lại, nếu môi trường học đường thiếu an toàn, thiếu công bằng, học sinh dễ hình thành tâm lý tiêu cực. Vì vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong nhà trường cần gắn với xây dựng trường học hạnh phúc, lớp học hạnh phúc. Giáo viên cần quan tâm đến cảm xúc của học sinh, khuyến khích các em chia sẻ, biết lắng nghe, biết giúp đỡ bạn bè, biết giải quyết mâu thuẫn bằng lời nói tích cực. Những phẩm chất ấy phù hợp với tư tưởng nhân văn Hồ Chí Minh và cũng là cách xây dựng con người mới từ những hành vi nhỏ nhất.

Giải pháp 9: Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

Gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên của trẻ em. Nếu nhà trường giáo dục một hướng, gia đình lại buông lỏng hoặc để trẻ tự do tiếp xúc với thông tin độc hại, hiệu quả giáo dục sẽ bị hạn chế. Vì vậy, giáo viên cần phối hợp với phụ huynh trong việc quản lý thiết bị điện tử, định hướng nội dung trẻ xem trên mạng, hướng dẫn trẻ ứng xử văn minh.Nhà trường cũng cần phối hợp với địa phương, đoàn thể, bảo tàng, khu di tích, cựu chiến binh, công an xã/phường để tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống, giáo dục pháp luật, giáo dục kỹ năng an toàn trên mạng. Ở Ninh Bình, việc đưa học sinh đến tham quan di tích lịch sử, làng nghề truyền thống hoặc giao lưu với nhân chứng, người có uy tín ở địa phương sẽ giúp các em học bằng trải nghiệm thực tế, từ đó ghi nhớ sâu sắc hơn.

Giải pháp 10: Xây dựng đội ngũ giáo viên có bản lĩnh, năng lực số và trách nhiệm xã hội

Trong thời đại mới, giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn là người định hướng giá trị, dẫn dắt học sinh trong môi trường thông tin phức tạp. Do đó, giáo viên cần được bồi dưỡng về lý luận chính trị, đạo đức nghề nghiệp, kỹ năng truyền thông, năng lực số, kỹ năng nhận diện tin giả, kỹ năng xử lý tình huống trên mạng xã hội. Mỗi giáo viên cần ý thức rằng một bài giảng tốt, một lời nói đúng lúc, một thái độ công bằng, một hành động yêu thương đều góp phần xây dựng niềm tin cho học sinh. Khi giáo viên làm tốt vai trò của mình, nhà trường sẽ trở thành “pháo đài mềm” bảo vệ học sinh trước những ảnh hưởng tiêu cực của môi trường xã hội.

6. Liên hệ trách nhiệm của giáo viên tiểu học ở Ninh Bình

Từ thực tiễn giảng dạy ở bậc tiểu học, tôi nhận thấy rằng việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ dành cho các cấp học lớn hay các cơ quan nghiên cứu lý luận. Ngay từ cấp tiểu học, giáo viên đã có thể góp phần xây dựng “nền móng tư tưởng” cho học sinh bằng những bài học nhẹ nhàng, phù hợp. Đó là dạy các em biết yêu lá cờ Tổ quốc, kính trọng Bác Hồ, yêu gia đình, yêu quê hương Ninh Bình, tự hào về truyền thống văn hóa quan họ, về những di tích lịch sử, về các anh hùng liệt sĩ, về những người lao động bình dị xung quanh mình. Khi học sinh biết yêu điều đúng, quý điều tốt, biết trân trọng sự thật và biết sống tử tế, các em sẽ dần hình thành khả năng đề kháng trước cái sai, cái xấu. Đây chính là cách bảo vệ nền tảng tư tưởng từ gốc, từ giáo dục con người.

Đối với giáo viên tiểu học, yêu cầu này đòi hỏi chúng ta không giảng giải những khái niệm chính trị một cách nặng nề, trừu tượng, mà phải đưa tư tưởng của Đảng, của Bác vào các bài học đạo đức, lịch sử, Tiếng Việt, hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt lớp, hoạt động Đội. Việc vận dụng phải đáp ứng yêu cầu của thời đại số. Không gian mạng vừa là môi trường thông tin, vừa là mặt trận tư tưởng quan trọng. Nếu chúng ta chậm đổi mới phương thức tuyên truyền, chậm cung cấp thông tin chính thống, thiếu sản phẩm truyền thông hấp dẫn, thì khoảng trống ấy sẽ dễ bị thông tin xấu độc lấp đầy. Vì vậy, cần ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, mạng xã hội, học liệu điện tử, video ngắn, infographic, bài giảng số vào tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng.Trong nhà trường tiểu học, giáo viên có thể xây dựng các video ngắn giới thiệu về Bác Hồ, về quê hương Ninh Bình, về truyền thống nhà trường; tổ chức cho học sinh vẽ tranh, kể chuyện, làm sản phẩm số đơn giản với chủ đề “Em yêu Tổ quốc Việt Nam”, “Bác Hồ với thiếu nhi”, “Ninh Bình quê em”. Những hoạt động này vừa phù hợp với lứa tuổi, vừa góp phần lan tỏa thông tin tích cực trên môi trường số.

Việc đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch phải được tiến hành chủ động, thường xuyên, bền bỉ. Không chỉ chờ khi xuất hiện thông tin xấu độc mới xử lý, mà cần chuẩn bị từ trước bằng việc nâng cao nhận thức, kỹ năng, bản lĩnh cho cán bộ, đảng viên, giáo viên, học sinh và phụ huynh. Phòng ngừa bao giờ cũng quan trọng không kém đấu tranh trực diện.

Là một giáo viên tiểu học, tôi nhận thức rằng trách nhiệm bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng bắt đầu từ chính công việc hằng ngày của mình. Tôi không chỉ dạy học sinh đọc đúng, viết đúng, tính đúng, mà còn phải dạy các em biết yêu thương, trung thực, chăm chỉ, trách nhiệm, biết kính trọng ông bà, cha mẹ, thầy cô, biết tự hào về quê hương, đất nước.

Trong từng bài học, tôi cần lựa chọn cách lồng ghép phù hợp để giáo dục học sinh tình yêu Tổ quốc, lòng biết ơn Bác Hồ, ý thức giữ gìn truyền thống văn hóa. Trong từng hoạt động trải nghiệm, tôi cần tạo cơ hội để học sinh được quan sát, được thực hành, được kể chuyện, được bày tỏ cảm xúc về quê hương Ninh Bình. Trong từng giờ sinh hoạt lớp, tôi cần giúp các em phân biệt việc tốt - việc chưa tốt, lời nói đẹp - lời nói chưa đẹp, hành vi văn minh - hành vi chưa văn minh. Tôi cũng cần tự rèn luyện bản thân, giữ gìn phẩm chất đạo đức nhà giáo, sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm, không chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, tích cực lan tỏa những câu chuyện đẹp về giáo dục, về học sinh, về quê hương, đất nước. Đó là cách thiết thực để mỗi giáo viên góp phần vào công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay.

KẾT LUẬN

Vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Trong bối cảnh các thế lực thù địch ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi trên không gian mạng, mỗi cán bộ, đảng viên, giáo viên và người dân cần nâng cao nhận thức, bản lĩnh, trách nhiệm; chủ động đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; đồng thời tích cực lan tỏa những giá trị đúng đắn, nhân văn, tốt đẹp. Đối với ngành giáo dục, đặc biệt là cấp tiểu học, nhiệm vụ này cần được thực hiện bằng phương pháp phù hợp với lứa tuổi, thông qua những bài học gần gũi, hoạt động sinh động và tấm gương cụ thể của thầy cô. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong trường tiểu học chính là gieo vào tâm hồn trẻ thơ những hạt giống của lòng yêu nước, lòng nhân ái, niềm tin, sự trung thực và trách nhiệm. Khi mỗi giáo viên biết vận dụng sáng tạo tư tưởng của Đảng, của Bác Hồ vào công việc hằng ngày; khi mỗi nhà trường trở thành môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, hạnh phúc; khi mỗi học sinh được nuôi dưỡng bằng tình yêu quê hương, đất nước và những giá trị tốt đẹp, thì công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ có nền móng bền vững từ gốc. Đó cũng là đóng góp thiết thực của giáo dục Ninh Bình nói riêng và giáo dục Việt Nam nói chung vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới.

                                                                                                                                                                                          L.T.A.B