MAI HƯƠNG
Tối 25/4 (mùng 9/3 âm lịch), tại Quảng trường Đinh Tiên Hoàng Đế, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình long trọng tổ chức Khai mạc Lễ hội Hoa Lư năm 2026 với chủ đề “Ninh Bình: Linh khí ngàn năm, vươn mình tỏa sáng”. Đây là sự kiện có ý nghĩa chính trị, lịch sử sâu sắc, là hoạt động văn hóa lớn kỷ niệm 1.058 năm Anh hùng dân tộc Đinh Bộ Lĩnh, thống nhất giang sơn, lập đô, xưng đế, chính thức khai sinh nhà nước Đại Cồ Việt - Nhà nước phong kiến trung ương tập quyền đầu tiên trong lịch sử của dân tộc oanh liệt, khẳng định nền độc lập, tự chủ, tự cường của quốc gia và tri ân các vị Tiên đế, tiền nhân trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước, khơi dậy lòng tự tôn dân tộc, giữ gìn bản sắc Cố đô Hoa Lư.

Chương trình Nghệ thuật tại Lễ Khai mạc Ảnh: MINH TUYỀN
Tham dự khai mạc có đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Phạm Quang Nghị, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy Hà Nội; Nguyễn Thị Thanh UVTƯ Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội; Trần Huy Tuấn, UVTƯ Đảng, Bí thư Tỉnh ủy; Trần Đăng Quỳnh, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy. Cùng dự có các đồng chí UVTƯ Đảng, nguyên UVTƯ Đảng, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương và địa phương; đại diện cơ quan ngoại giao nước ngoài: Lào, Nhật Bản, Trung Quốc; các tổ chức quốc tế: trưởng đại diện UNESCO; Hiệp hội Nhiếp ảnh Hoa Kỳ; Liên đoàn Nhiếp ảnh nghệ thuật quốc tế; Liên minh Nhiếp ảnh toàn cầu; đại biểu Ban liên lạc Hội đồng hương Ninh Bình tại các tỉnh, thành phố, Ban liên lạc họ Đinh và một số dòng họ khác; cùng hàng nghìn người dân và du khách thập phương.

Đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu khai mạc Lễ hội. Ảnh: MINH TUYỀN
Phát biểu khai mạc Lễ hội, đồng chí Nguyễn Thanh Bình, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh khẳng định: Tỉnh Ninh Bình tự hào là vùng đất cổ, nơi kết tinh linh khí non sông, có con người cư trú từ thời tiền sử cách đây hơn 30 nghìn năm; trước khi hình thành Kinh đô Hoa Lư, nơi đây đã từng là một trung tâm văn hóa, chính trị, kinh tế với vai trò, chức năng là một trị sở lớn. Trong suốt mấy ngàn năm dựng nước, giữ nước của dân tộc, vùng đất Ninh Bình luôn là địa bàn chiến lược, ghi dấu những cuộc trường chinh để bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của người Việt.
Vào thế kỷ X, nơi đây được chọn làm quốc đô của Nhà nước Đại Cồ Việt, sau khi Đinh Bộ Lĩnh dấy nghiệp, thống nhất giang sơn, mở xưng Hoàng đế, lập nên Nhà nước phong kiến Trung ương tập quyền đầu tiên trong lịch sử của dân tộc; nơi vua Lê Đại Hành khởi phát các quyết định lịch sử, giữ vững nền độc lập dân tộc, mở mang bờ cõi, xây dựng quốc gia hưng thịnh, tạo tiền đề cho sự phát triển rực rỡ của thể chế Nhà nước phong kiến trong các giai đoạn tiếp sau.
Kinh thành Hoa Lư với 3 triều đại Đinh, Tiền Lê, Lý đã đóng góp to lớn, giữ vị trí, vai trò quan trọng trong tiến trình lịch sử của dân tộc, khẳng định mạnh mẽ nền độc lập, tự chủ, ý chí tự cường, tự tôn dân tộc, tạo nền tảng vững chắc để các triều đại phong kiến sau này kế thừa và phát triển. Hơn một nghìn năm đã trôi qua, nhưng âm hưởng của Kinh đô Hoa Lư xưa vẫn còn vang vọng tới tận hôm nay. Linh khí chốn kinh kỳ, công đức dựng nước, giữ nước, chăm lo cho muôn dân của các bậc quân vương, hiền minh vẫn còn in dấu trong suốt tiến trình lịch sử của dân tộc, trong tâm thức của nhân dân và lòng tri ân sâu nặng.
Lễ hội Hoa Lư được tổ chức hằng năm là một hoạt động văn hóa lâu đời, phản ánh đậm nét, sinh động về cuộc đời, thân thế, sự nghiệp của Đinh Tiên Hoàng Đế và lịch sử Việt Nam. Lễ hội Hoa Lư xưa được các thể chế quân chủ phong kiến Việt Nam tổ chức như lễ trọng, có tầm ảnh hưởng rộng, bảo lưu được những yếu tố văn hóa, văn nghệ dân gian đặc sắc. Trải qua thời gian, Lễ hội đã trở thành nét sinh hoạt văn hóa tinh thần của người dân Cố đô nói riêng và nhân dân cả nước nói chung, nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa tốt đẹp, thể hiện lòng thành kính, sự tri ân sâu sắc với các bậc tiên đế, tiền nhân, làm cho giá trị của Nhà nước Đại Cồ Việt luôn sống mãi với thời gian và lịch sử. Với những giá trị tiêu biểu, trường tồn ấy, Lễ hội Hoa Lư đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cùng với Cố đô Hoa Lư tạo nên giá trị đặc biệt của Quần thể danh thắng Tràng An, được Tổ chức Giáo dục, Khoa học, Văn hóa của Liên Hợp quốc ghi danh là Di sản Văn hóa và Thiên nhiên thế giới. Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Ninh Bình được thành lập đồng thời triển khai, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Đây là sự kiện có ý nghĩa lịch sử, mở ra cho vùng “Sơn Nam hạ” những tiềm năng, thời cơ phát triển mới.
Trong giờ phút thiêng liêng và đầy ý nghĩa này, với lòng thành kính và biết ơn, đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh đã được thay mặt Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân tỉnh Ninh Bình kính cẩn tri ân công đức của Đinh Tiên Hoàng Đế, các bậc Tiên đế, Tiền nhân; xin thành kính tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh, người lãnh tụ vĩ đại muôn vàn kính yêu của dân tộc ta; bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Trung ương Đảng, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; các ban, bộ, ngành, đoàn thể Trung ương; bạn bè quốc tế, các tỉnh, thành phố bạn; các tổ chức, cá nhân trên mọi miền Tổ quốc và ở nước ngoài đã tạo những điều kiện tốt nhất, chung tay, góp sức để Ninh Bình có những bước phát triển như ngày hôm nay. Đồng thời ghi nhận, biết ơn và tri ân sâu sắc tới những người có công với nước và người con quê hương Ninh Bình đã cống hiến sức lực, tài năng, trí tuệ cho sự phát triển của quê hương và đất nước.
Đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh nêu rõ: Lễ hội Hoa Lư năm 2026 là dịp để tỉnh Ninh Bình và cả nước ôn lại truyền thống anh hùng của dân tộc; tôn vinh vai trò, giá trị to lớn của Nhà nước Đại Cồ Việt trong tiến trình lịch sử; thể hiện sức mạnh của ý chí độc lập, tự chủ, thống nhất và khát vọng hòa bình của dân tộc; tưởng nhớ và tri ân công đức của Đinh Tiên Hoàng Đế và các vị Tiên đế, Tiền nhân trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước; tôn vinh di sản văn hoá và thiên nhiên với các giá trị nhân văn, thuận thiên, bao trùm và bền vững.
Tỉnh Ninh Bình luôn xác định: Di sản không chỉ là niềm tự hào, mà còn là nguồn lực to lớn. Văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần, mà còn là sức mạnh nội sinh. Bảo tồn và phát huy giá trị của Cố đô Hoa Lư, Quần thể Danh thắng Tràng An và hệ giá trị văn hóa đặc sắc của tỉnh chính là một nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và lâu dài. Trong chặng đường phát triển mới, tỉnh Ninh Bình kiên định mục tiêu phát triển theo hướng xanh, bền vững và hài hòa; lấy di sản làm nền tảng, văn hóa làm nguồn lực, con người làm trung tâm; lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực phát triển mới, quyết tâm phấn đấu xây dựng tỉnh Ninh Bình đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với đặc trưng Đô thị di sản thiên niên kỷ, cùng cả nước bước vào kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên phát triển thịnh vượng, giàu mạnh của dân tộc Việt Nam.
Phát biểu chỉ đạo tại buổi lễ khai mạc trọng thể, đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ nhấn mạnh: Tỉnh Ninh Bình có vị trí đặc biệt quan trọng là vùng đất giao thoa chiến lược giữa ba vùng kinh tế trọng điểm, đồng bằng sông Hồng, Bắc Trung Bộ và Tây Bắc, là nơi hội tụ, kết tinh các dòng chảy văn hóa lớn, văn hóa Tràng An, Hoa Lư, Tam Chúc, lịch sử Thiên Trường, Thăng Long, Đông Sơn với hệ thống di tích lịch sử văn hóa dày đặc, chứa đựng hồn thiêng sông núi của dân tộc qua hàng nghìn năm lịch sử.
Ninh Bình tự hào là vùng đất khai mở thời kỳ độc lập, tự chủ đầu tiên của dân tộc với Kinh đô Hoa Lư - biểu tượng của bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam, là quê hương và nơi phát tích của Vương Triều Trần lừng lẫy, vang vọng những chiến công oai hùng. Trong công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, các thế hệ tiền nhân của Ninh Bình luôn cần cù sáng tạo trong lao động, anh dũng quật cường trong chiến đấu đã lập nên nhiều chiến công hiển hách, ghi lại những mốc son lịch sử vẻ vang. Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh đã dấy binh khởi nghĩa thu phục 12 sứ quân, quy tụ hào kiệt bốn phương lấy chính nghĩa làm nền, lấy kỷ cương làm trọng, thu giang sơn về một mối, xác lập một nguyên lý dựng nước có giá trị bền vững lấy dân làm gốc để quy tụ, lấy kỷ cương làm sức mạnh để thống nhất, lấy khát vọng độc lập để kiến tạo quốc gia.
Kế tục sự nghiệp của nhà Đinh, nhà Tiền Lê và nhà Lý tiếp tục củng cố vững chắc nền độc lập, ra sức mở mang bờ cõi, xác lập vị thế quốc gia, làm nên một thời kỳ chuyển tiếp đặc sắc trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc ta với 42 năm là kinh đô của Đại Cồ Việt cho đến khi Vua Lý Thái Tổ ban chiếu dời đô về thành Đại La Thăng Long. Hoa Lư có một sứ mệnh lịch sử hết sức đặc biệt, nơi phát tích các triều đại phong kiến Việt Nam, nơi lưu giữ những giá trị khởi nguyên trong hành trình phục hưng dân tộc. Tinh thần khởi nghĩa giữ nước, ý chí tự cường, khát vọng thống nhất và dựng xây quốc gia độc lập của Đinh Tiên Hoàng Đế là dấu mốc lịch sử, là giá trị tinh thần bền vững soi chiếu cho công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.

Đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng thường trực chính phủ phát biểu tại lễ khai mạ Ảnh: MINH TUYỀN
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ chúc mừng, biểu dương, đánh giá cao tỉnh Ninh Bình hôm nay đang vươn lên như tâm điểm tăng trưởng mới của vùng đồng bằng sông Hồng và Duyên hải Bắc Bộ. Năm 2025 và quý I năm 2026, tốc độ tăng trưởng GRDP đứng trong nhóm dẫn đầu cả nước. Dịch vụ du lịch tiếp tục bứt phá mạnh mẽ, khẳng định vững chắc vị thế là trung tâm du lịch lớn của quốc gia và từng bước vươn tầm quốc tế. Giáo dục - đào tạo tiếp tục khẳng định được vị thế những tỉnh dẫn đầu cả nước, đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng lên. Đồng thời ghi nhận và thực sự ấn tượng với những chuyển biến rõ nét trong tổ chức Lễ hội Hoa Lư năm nay. Từ tổ chức lễ hội sang quản trị và phát huy giá trị di sản lễ hội, từ bảo tồn sang chủ động ứng dụng công nghệ số và sáng tạo để nâng cao trải nghiệm di sản, từ các hoạt động lễ hội đơn lẻ sang liên kết hệ sinh thái, di sản, du lịch, dịch vụ. Đồng thời siết chặt kỷ cương, đảm bảo lễ hội văn minh, an toàn, đúng giá trị truyền thống. Đây là hướng đi đúng, phù hợp với yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên mới.

Đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trần Huy Tuấn khởi trống khai mạc Lễ hội Hoa Lư năm 2026 Ảnh: MINH TUYỀN
Để thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và với khát vọng vươn tầm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, không chỉ là một mục tiêu phát triển mà còn là khát vọng của toàn dân, là trách nhiệm của các cấp ủy, chính quyền. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề nghị Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân tỉnh Ninh Bình tập trung thực hiện một số nhiệm vụ chủ yếu: 1. Tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện, tập trung cao nhất cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết trọng tâm chiến lược của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2025 - 2030; 2. Phải thực sự đổi mới tư duy, tầm nhìn và phương thức lãnh đạo, hành động quyết liệt và đột phá hơn để biến lợi thế thành động lực tăng trưởng bền vững, nâng cao hiệu lực quản trị, bứt phá về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, huy động tối đa nguồn lực, đầu tư hạ tầng chiến lược, phát triển nguồn nhân lực, chất lượng cao; 3. Thực hiện bằng được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong nhiệm kỳ 2025 -2030, nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về tốc độ tăng trưởng, thu nhập bình quân đầu người, lấy quy hoạch làm công cụ trung tâm để quản lý và dẫn dắt phát triển, hoàn thiện cơ chế chính sách phù hợp mô hình phát triển mới, hướng tới xây dựng thể chế kinh tế hiện đại, thu hút dự án lớn, có giá trị gia tăng cao, tăng cường liên kết vùng; 4. Phát triển văn hóa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế động lực mũi nhọn của địa phương, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, giữ gìn cảnh quan xanh và môi trường sinh thái, củng cố vững chắc quốc phòng an ninh, giữ môi trường ổn định, an toàn cho phát triển; 5. Thực hiện hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp theo hướng liêm chính, kiến tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, với nền hành chính hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp, chăm lo đời sống Nhân dân.
Tiếp đó, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trần Huy Tuấn đã khởi trống, chính thức khai mạc Lễ hội Hoa Lư năm 2026.
Sau Lễ khai mạc đã diễn ra chương trình nghệ thuật đặc sắc “Ninh Bình - Linh khí ngàn năm, vươn mình tỏa sáng”, gồm 03 chương: “Ninh Bình vạn thủa lưu danh”, “Rạng ngời sắc xuân đổi mới”, “Ninh Bình - Việt Nam, bừng sáng tương lai”. Chương 1 tái hiện chiều sâu lịch sử, văn hóa với các loại hình nghệ thuật dân gian như chèo, hát văn cùng các ca khúc ca ngợi non nước, con người Ninh Bình. Chương 2 khắc họa diện mạo phát triển năng động, sức sống mới của quê hương qua các tiết mục âm nhạc trẻ trung, tươi sáng. Chương 3 lan tỏa niềm tự hào, khát vọng vươn mình của Ninh Bình trong hành trình hội nhập, phát triển bền vững.
Với sự tham gia của nhiều nghệ sĩ tên tuổi như: NSND Thanh Loan, NSND Mai Thủy, ca sĩ An Thu An, Đinh Trang, Xuân Hảo, Đinh Thành Lê, Dương Đức, Lưu Quốc Vượng, Rapper Huy Raw, Linh Lanna, Huy Quyết cùng các nghệ sĩ, diễn viên, nhạc công Nhà hát sân khấu truyền thống Quốc gia Việt Nam, Nhà hát Nghệ thuật truyền thống tỉnh Ninh Bình và đông đảo diễn viên quần chúng là học sinh Trường THPT Đinh Tiên Hoàng, chiến sỹ Sư đoàn 390 Quân đoàn 12… Chương trình nghệ thuật đã đưa khán giả trở về với vùng đất Cố đô xưa - nơi người Anh hùng dân tộc Đinh Bộ Lĩnh đã dẹp loạn 12 sứ quân, thu giang sơn về một mối, dựng đô, xưng đế, đặt tên nước, đổi niên hiệu, khẳng định nền độc lập, tự chủ của nước Việt ta thời bấy giờ.

Màn pháo hoa đặc sắc chào mừng Lễ Hội Hoa Lư năm 2026 Ảnh: P.V
Kết thúc chương trình khai mạc là màn bắn pháo hoa tầm thấp và tầm cao, tạo không khí rộn ràng, phấn khởi, khép lại chương trình trong niềm tự hào và kỳ vọng về một mùa lễ hội thành công.
Lễ hội Hoa Lư năm 2026 là dịp để chúng ta thêm tự hào về lịch sử nhưng cũng là lời nhắc nhở sâu sắc về trách nhiệm hôm nay. Phát huy hào khí Hoa Lư, chúng ta không chỉ gìn giữ di sản của cha ông, mà phải biến di sản thành sức mạnh phát triển, không chỉ tiếp nối lịch sử mà phải viết tiếp tương lai bằng chính cội nguồn dân tộc. Với nền tảng lịch sử đặc biệt, các giá trị văn hóa, thiên nhiên được bảo tồn, gìn giữ và phát huy, cùng những thành tựu và khát vọng vươn lên, Ninh Bình có đầy đủ điều kiện để bước phá mạnh mẽ, sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030, trở thành hình mẫu tiêu biểu về phát huy giá trị của Cố đô Hoa Lư lịch sử, của di sản Tràng An, di sản quốc gia có tầm vóc khu vực và quốc tế, vững vàng cùng cả nước bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, hùng cường của dân tộc Việt Nam.
M.H
(Nguồn: TC VNNB số 319 - 05/2026)