Niềm tin vào chặng đường mới Sáp nhập tạo đà phát triển Văn học Nghệ thuật

TRẦN THƯƠNG

            Trong dòng chảy hội nhập và phát triển của đất nước hôm nay, việc tinh gọn tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động của các hội nghề nghiệp là một chủ trương lớn, phù hợp với yêu cầu đổi mới. Ngày 21 tháng 8 năm 2025, Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành Quyết định hợp nhất ba Hội Văn học Nghệ thuật của các tỉnh Nam Định, Hà Nam và Ninh Bình, thành lập Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Ninh Bình. Đây là dấu mốc quan trọng, không chỉ về mặt tổ chức hành chính, mà còn mở ra một chặng đường mới với nhiều kỳ vọng đối với đời sống văn học nghệ thuật (VHNT) của cả một vùng đất giàu truyền thống văn hóa.

Các đồng chí Thường trực Hội Văn học nghệ thuật Ninh Bình, Văn phòng Hội, Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình sau sáp nhập chụp ảnh lưu niệm tại Trụ sở Hội VHNT tỉnh (phường Hoa Lư, Ninh Bình) ngày 12/9/2025. Ảnh: PV

Trong suốt nhiều thập niên, ba Hội Văn học Nghệ thuật của Nam Định, Hà Nam, Ninh Bình đã đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng đời sống tinh thần của nhân dân, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc thông qua văn chương, âm nhạc, hội họa, nhiếp ảnh và nhiều loại hình nghệ thuật khác.

Nam Định - quê hương Văn hóa Trần, hát văn Phủ Dầy, phiên chợ Viềng xuân và những làng nghề dệt thêu nổi tiếng. Các thế hệ văn nghệ sĩ nơi đây đã để lại dấu ấn bằng nhiều tác phẩm phản ánh cuộc sống vùng đồng bằng chiêm trũng, miền biển Quất Lâm, và niềm tự hào về mảnh đất hiếu học.

Hà Nam - nơi “núi Đọi - sông Châu”, quê hương làng Vũ Đại trong văn chương Nam Cao, nơi vang vọng lễ hội Tịch điền Đọi Sơn, những làn điệu hát Dậm, hát Chèo. Văn nghệ sĩ Hà Nam đã nhiều năm bền bỉ gìn giữ, đồng thời thổi hơi thở mới cho các giá trị văn hóa truyền thống, gắn kết với đời sống đương đại.

Ninh Bình - vùng đất cố đô Hoa Lư, danh thắng Tràng An - di sản kép của nhân loại, nổi danh với chùa Bái Đính, động Thiên Tôn và hệ thống lễ hội dân gian, nơi nghệ thuật dân gian và hiện đại cùng song hành. Văn nghệ sĩ Ninh Bình đã khẳng định được vị thế qua nhiều tác phẩm gắn với cảnh quan, con người, chiều sâu lịch sử văn hóa nơi đây.

Ba Hội, ba sắc thái riêng, nhưng cùng chung một khát vọng: dùng cái đẹp của văn học và nghệ thuật để làm giàu tâm hồn con người, góp phần gìn giữ và phát huy bản sắc dân tộc.

            Việc hợp nhất ba Hội thành một Hội VHNT tỉnh Ninh Bình mới mang nhiều ý nghĩa lớn lao. Trước hết, đó là sự tinh gọn về tổ chức, tập trung nguồn lực. Thay vì ba bộ máy hoạt động riêng rẽ, nay đội ngũ văn nghệ sĩ được quy tụ dưới một mái nhà chung, tạo thành sức mạnh đoàn kết. Không chỉ thế, sự hợp nhất còn mở rộng không gian sáng tạo. Mỗi vùng đất là một kho tàng văn hóa, một “mỏ vàng” chất liệu để văn nghệ sĩ khai thác, sáng tạo. Và hơn hết, đây còn là cơ hội để các thế hệ, các chuyên ngành nghệ thuật có thêm điều kiện giao lưu, học hỏi, hỗ trợ nhau trong sáng tạo, từ đó tạo nên những tác phẩm có tầm vóc, phản ánh hơi thở của cả một vùng đất rộng lớn chứ không chỉ dừng lại ở câu chuyện riêng của từng địa phương.

            Trong niềm vui hội nhập, nhiều văn nghệ sĩ đã gửi gắm niềm tin và kỳ vọng của mình. NSƯT Kiều Khắc Dư - nguyên Chủ tịch Hội VHNT Nam Định: “Sáp nhập là yêu cầu tất yếu, đặt ra nhiệm vụ mới cho công tác tổ chức và hoạt động. Thời gian tới, Hội cần tinh gọn, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Quan trọng nhất là xây dựng đội ngũ văn nghệ sĩ đoàn kết, vừa phát huy thế mạnh từng địa phương, vừa mạnh dạn đổi mới để hòa nhập với đời sống hôm nay.”

Với họa sĩ Nguyễn Văn Ngần Nguyên Chủ tịch Hội VHNT Hà Nam (cũ) chia sẻ niềm tin của mình: “Tôi tin rằng sự hợp nhất sẽ làm phong phú thêm hội họa của chúng ta. Cảnh sắc non nước Tràng An, nét duyên núi Đọi - sông Châu hay nhịp sống làng quê ven biển Quất Lâm đều là chất liệu tuyệt vời. Người nghệ sĩ chỉ mong được đi nhiều, vẽ nhiều, và qua đó cống hiến thêm cho công chúng những tác phẩm giàu sức sống.”

Với Thạc sĩ, họa sĩ Vũ Xuân Dương - Phó Chủ tịch Hội, Phụ trách Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình chia sẻ: “Việc hợp nhất ba Hội thành một Hội VHNT tỉnh Ninh Bình mới là bước ngoặt quan trọng, đặt ra nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. Với Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình, chúng tôi xác định đây là diễn đàn chung, là nơi hội tụ, lan tỏa cho sáng tạo VHNT của văn nghệ sĩ ba tỉnh. Tôi cùng Tổng Biên tập và Ban Biên tập sẽ nỗ lực hết mình để tạp chí không chỉ phản ánh kịp thời, sinh động đời sống văn học nghệ thuật, mà còn trở thành cầu nối, gắn bó mật thiết hơn với công chúng. Chúng tôi mong muốn Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình sẽ thực sự là ngôi nhà tinh thần của hội viên, là nơi bạn đọc tìm thấy sự đồng cảm, sự tự hào về quê hương, văn hóa và con người vùng đất này”.

Nhà văn Phạm Hồng Loan - Trưởng bộ môn Văn xuôi, Hội VHNT Nam Định (cũ), chia sẻ rằng: “Bộ môn Văn xuôi của chúng tôi trước đây có 26 hội viên, phần lớn đã cao tuổi. Việc sáp nhập là cơ hội để bổ sung thêm lực lượng sáng tác trẻ, góp phần làm phong phú hơn bức tranh văn hóa, con người, lễ hội, các câu chuyện địa phương. Qua văn học, những giá trị ấy sẽ được lưu giữ và truyền lại cho thế hệ mai sau.”  

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Đinh Duy Quang - Trưởng bộ môn Nhiếp ảnh, Hội VHNT Nam Định (cũ), cũng không giấu nổi niềm hứng khởi: “Việc sáp nhập mở ra một không gian sáng tác rộng lớn. Tôi dự định sẽ đi thực tế ở nhiều vùng quê Ninh Bình và Hà Nam để tìm hiểu, khám phá văn hóa, đời sống, từ đó tìm kiếm chất liệu cho những tác phẩm mới. Chắc chắn những bức ảnh sau này sẽ phong phú và đa chiều hơn.”

Những lời chia sẻ ấy không chỉ phản ánh niềm tin mà còn thể hiện trách nhiệm, khát vọng đổi mới của đội ngũ văn nghệ sĩ trước một chặng đường mới. Và có thể nói, sự hợp nhất này không đơn thuần là sự cộng gộp, mà còn là sự hội tụ, hòa quyện, tạo ra một không gian sáng tạo mới mẻ, đa sắc màu, hứa hẹn mang đến những mùa gặt mới cho văn học - nghệ thuật.

            Trên nền tảng hợp nhất, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Ninh Bình bước vào giai đoạn mới với nhiều kỳ vọng. Trước hết là kỳ vọng về những tác phẩm giàu giá trị nhân văn, gắn bó mật thiết với đời sống. Từ cánh đồng lúa, những làng nghề truyền thống, những lễ hội mùa xuân, đến công trình hiện đại đang mọc lên trên quê hương, tất cả đều có thể trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo.

            Kỳ vọng thứ hai là ở việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể: hát Dậm, hát Chèo, hát Văn, nghệ thuật Chầu văn, múa Rối nước, cùng những nghề thủ công truyền thống… cần được nâng niu, sáng tạo lại để lan tỏa trong đời sống đương đại.

            Kỳ vọng thứ ba là mở rộng hội nhập, giao lưu. Hội VHNT tỉnh Ninh Bình mới sẽ chủ động kết nối với các hội VHNT khác trong nước, mở rộng giao lưu quốc tế, tổ chức các trại sáng tác, triển lãm, liên hoan văn nghệ quy mô lớn, qua đó quảng bá hình ảnh vùng đất và con người đến bạn bè gần xa.

            Và trên hết, kỳ vọng lớn nhất chính là niềm tin vào tinh thần đoàn kết, gắn bó của đội ngũ văn nghệ sĩ. Dù đến từ Nam Định, Hà Nam hay Ninh Bình, tất cả nay đã chung một mái nhà, cùng một lý tưởng sáng tạo vì cái đẹp, vì sự phát triển bền vững của quê hương. Một cánh cửa khép lại để mở ra một chân trời mới. Sự sáp nhập ba Hội VHNT thành Hội VHNT tỉnh Ninh Bình không chỉ là sự thay đổi về hành chính, mà còn là sự hội tụ của ba dòng chảy văn hóa - lịch sử - nghệ thuật lâu đời.

Cùng với sự ra đời của Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Ninh Bình, Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình cũng chính thức trở thành diễn đàn chung của đội ngũ văn nghệ sĩ ba tỉnh sau hợp nhất. Nếu trước đây, mỗi hội có một tạp chí, hoặc ấn phẩm riêng, thì nay, việc tập trung về một đầu mối xuất bản không chỉ góp phần tinh gọn bộ máy, mà quan trọng hơn là mở rộng phạm vi phản ánh và quảng bá sáng tác. Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình sau hợp nhất sẽ mang một diện mạo mới: nội dung phong phú hơn, dung lượng lớn hơn, chất lượng được đầu tư kỹ lưỡng hơn. Đây là nơi giới thiệu những tác phẩm văn xuôi, thơ, lý luận phê bình, mỹ thuật, nhiếp ảnh, sân khấu, âm nhạc… phản ánh đời sống đa dạng của cả ba vùng đất. Đồng thời, tạp chí cũng trở thành kênh thông tin, ghi lại những sự kiện, hoạt động, giao lưu, triển lãm, liên hoan nghệ thuật, giúp hội viên và công chúng kịp thời nắm bắt những chuyển động sáng tạo. Không chỉ dừng lại ở ấn phẩm in, tạp chí còn hướng tới việc phát triển phiên bản tạp chí điện tử, bắt nhịp với xu thế truyền thông hiện đại, lan tỏa văn học – nghệ thuật Ninh Bình mới đến đông đảo bạn đọc trong cả nước và kiều bào. Với đội ngũ biên tập viên, cộng tác viên dày dạn kinh nghiệm cùng lớp tác giả trẻ giàu nhiệt huyết, Tạp chí Văn nghệ Ninh Bình sẽ là nơi hội tụ, lan tỏa và nâng cánh cho những sáng tạo mới, là “ngôi nhà tinh thần” của văn nghệ sĩ, cầu nối giữa sáng tác và công chúng, góp phần đưa văn học nghệ thuật gần gũi hơn với đời sống, trở thành một phần không thể thiếu trong dòng chảy văn hóa của tỉnh nhà.

Với truyền thống, bề dày thành tựu và đội ngũ 650 hội viên của 8 chuyên ngành, Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh Ninh Bình sẽ tiếp tục đồng hành cùng nhân dân, viết nên những tác phẩm mang hơi thở của thời đại, góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc. Niềm tin ấy chính là động lực để văn học, nghệ thuật sau hợp nhất vừa kế thừa vừa đổi mới, vừa bảo tồn bản sắc truyền thống, vừa hội nhập cùng thời đại - xứng đáng trở thành điểm tựa tinh thần cho nhân dân và là niềm tự hào của một tỉnh Ninh Bình mới: giàu bản sắc, hiện đại, văn minh và phát triển bền vững. Và trên tất cả, đó còn là niềm tin tuyệt đối vào đường lối, chủ trương đúng đắn của Đảng, là nguồn sức mạnh nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết, thôi thúc những khát vọng sáng tạo, mở ra những kỳ vọng lớn lao cho một chặng đường mới, nhiều hứa hẹn của văn học - nghệ thuật hôm nay.  

                                                                                    T.T

(Nguồn: TC VNNB số 311 - 10/2025)

         Ngày mới                                                                                                                                                          Tranh sơn Acrylic: KÙ KAO KHẢI